Kale kippen en kansen 30-09-2008

OF-Goeroe Menno Bakker aan het woord over de mondiale kredietcrisi. En vooral: hoe er mee te leren leven.

OK. U wilt een oplossing voor uw probleem? Laat ik dan met een van de meest succesvolle tegeltjeswijsheden aller tijden beginnen: gedeelde smart is halve smart. En ik kan u zeggen, ook deze goeroe is getroffen door de ellende. Misschien  biedt u dat troost. Overigens vraag ik me sowieso af waar u bent, de Friese gedupeerde belegger, want op recepties en partijtjes gaat het er nog steeds vrolijk aan toe, zo valt mij op en alleen in zeer vertrouwde kring durft iemand mij wel eens te bekennen een flinke zeperd te hebben gemaakt, het laatste jaar. Friezen, kom uit de kast, deel de ellende met elkaar ; daar worden we wijzer van en ach; het verkleind ook de ellende!

Nu kan ik mij voorstellen dat er onder u  nuchtere hardwerkende Friese MKB-ers zijn, met een al jaren oplopende rekening courant bij de Friesland Bank, die zich  afvragen: ‘welke  ellende’?  Waar heeft die gozer het over? Welnu, we hebben het natuurlijk over het ‘K-woord’.  Of, nou ja, laten we het nog een keertje uitspreken. Om er bij wijze van therapie mee om te leren gaan: we hebben het natuurlijk over de KREDIETCRISIS .

Wat een bloedbad. Een Nederlandse bankier in de Londense City sprak op 16 september over ‘het einde der tijden’.  Het Financieel Dagblad citeerde: 'Woorden schieten te kort. Dit is fundamenteel en zal iedereen raken, al beseffen Nederlanders dat nog niet', aldus de bankier. 'Het is een periode waarin we gaan twijfelen aan alles. Is het kapitalisme eigenlijk wel zo goed? Dit heb ik nog niet meegemaakt. Dit is armageddon.'

Peppi & Kokki

Laten we  de oorsprong  van het probleem nog even in Peppi & Kokki-taal proberen uit te leggen. De gruweltijden zijn allemaal het gevolg van de situatie in  - u had er vast al eens over gehoord - Amerika, waar veel Amerikanen  (met een kredietwaardigheid waar menig bankier even stil van zou worden) een risicovolle hypotheek hadden afgesloten. Het risico zat in het feit dat de lening met een lage rente begon, maar al snel (soms na twee jaar) heel snel steeg, tot bijvoorbeeld tien procent. Zelfs dat was niet zo’n ramp geweest, tenminste: niet in een booming huizenmarkt. Door stijgende huizenprijzen zou de huizenbezitter zijn hypotheek namelijk kunnen laten vervangen door een andere hypotheek, met de gestegen waarde van het huis als onderpand. Nou ja, dan snapt u wel wat er gebeurde: de huizenprijzen stegen niet; de hypotheekrente wél. En dus moesten veel Amerikanen hun huizen verkopen en mochten nerveuze bankiers proberen de verstrekte leningen nog terug te harken met gedwongen huizenverkoop. Maar omdat er ook duizenden en duizenden hypotheken waren die door de banken weer bij andere dienstverleners waren ondergebracht ontstond er een opeenhoping van betrokken ‘probleemeigenaars’.

Kale Kippen

Nou ja, toen bleken er dus wel heel erg veel kale kippen rond te lopen in de ren die de USA heet. Met andere woorden: veel straatarme klanten, van wie de verkoop van het huis lang niet  voldoende was om de lening mee af te lossen. Tja, toen begon de crisis wel heel erg voelbaar te worden. Inmiddels is duidelijk dat de crisis veel en veel complexer was dan bovengenoemde situatieschets, maar goed.

En toen werd het donderdag 18 september. Na drie dagen van forse verliezen en een werkelijk aan alle kanten krakende kapitalistische markteconomie kwam de Amerikaanse minister van financiën Henry Paulson met een reddingsplan. Er werd gedacht aan de oprichting van een staatsfonds dat de meest hopeloze hypotheken zou moeten overnemen van noodlijdende banken, (natuurlijk: in ruil voor belangen). Op vrijdag 19 september scoorde de AEX op een dag 8,5 % in de plus.

Nu weten de meeste mensen wel dat je zowel in een stijgende als in een dalende markt geld kunt verdienen. Maar voor de meeste mensen is  een terugkerend vertrouwen op de beurs goed nieuws. De meerderheid van ons is nu eenmaal zo ingesteld. De vlag kon dus uit, op 19 september.

Toch is er nog iets  waar ik persoonlijk misselijk van ben geworden. En dat is het besluit van de Amerikaanse  financiële toezichthouder SEC om het zogenoemde 'short-selling' op de Amerikaanse beurzen tijdelijk te verbieden. En ook in Engeland werd een dergelijk verbod van kracht. Voor alle duidelijkheid:  niet het verbod maakte me misselijk, maar de aanleiding er toe. Dat leg ik graag even uit.‘Short-posities’, dat zijn beleggingen waarmee gespeculeerd wordt op een waardedaling van een aandeel. Een belegger verkoopt geleende aandelen met de bedoeling ze later tegen een lagere prijs op de markt terug te kopen. Zijn winst is het prijsverschil. Wat mij misselijk maakte was het feit dat ‘vermoedens’ bij experts ‘de laatste maanden waren veranderd in ‘zeer sterke vermoedens’, zoals een expert op Wallstreet het noemde. En die ‘zeer sterke vermoedens’ betrof het gerucht dat er partijen waren  (lees: de grote spelers op de mondiale marketen) die willens en wetens probeerden met negatieve geruchten of het ineens dumpen van grote hoeveelheden aandelen de koers naar beneden probeerden te krijgen.  Het is uiteindelijk de onschuldige hobby-bob-belegger ( c’est moi!) die daar dan de dupe van wordt. Ja, daar kun je kotsmisselijk van worden. Dat grenst aan mondiale diefstal.

Enfin, hoe nu te handelen na Armageddon? Is even moeilijk om aan te geven. Vooral omdat het moment waarop ik dit schrijf aardig achter loopt bij het moment dat u het leest. Maar, er van uitgaande dat de markten na ingrijpen van de Amerikaanse overheid geen enorme dips meer vertoonden zeggen wij: houd koers! Verander niet van je oorspronkelijke plan! En dus blijf ik beleggen in China. Ook fietsenmaker Accel is een leuke. Maar ja, moeten we nu wel of niet de zogenaamde ‘financials’ in portefeuille doen (de koers is per slot flink gecorrigeerd) , of juist kiezen voor een alternatief?

Pasklare antwoorden en haarscherpe suggesties leest u in OF magazine, editie oktober!