Traumachirurg Arvid Munzebrock opereert al dertien jaar in Friesland. Op het scherpst van de snede houdt de specialist van het Frisius MC in Leeuwarden, onderdeel van Heelkunde Friesland, mensen in leven. Maar zelf wil hij daar geen eer voor opstrijken. Het belangrijkste, benadrukt hij, doet hij nooit alleen. “De ouderwetse traumachirurg leidt het traumateam, maar wij kunnen echt helemaal niets zonder het team om ons heen.” Het draait wat hem betreft dan ook niet om één persoon, maar om de samenwerking: tussen de specialismen op de operatiekamer én tussen de Friese ziekenhuizen onderling.
De chirurg is niet de held
Tv-series als The Pitt en ER tekenen het beeld: knappe artsen die solo de wereld redden tussen twee reclameblokken door. Munzebrock lacht erom. Toch kijkt hij met plezier naar The Pitt. “Die is echt goed, dat is echt wel zoals het gaat.” Alleen gebeurt er in Amerika op één dag wat in Friesland in een heel jaar binnenkomt. De oudere ziekenhuisseries vindt hij hopeloos geromantiseerd.
Dirigent van een orkest
De vergelijking met een orkest past hem goed. Wie zo’n team leidt, is geen solist maar dirigent: hij zorgt dat iedereen op zijn best speelt. “Je kan het beste besluit nemen als je team zich gehoord voelt.” Hoe dat uitpakt, laat hij zien aan het verhaal van een meisje dat op de A7 werd overreden. Ze had bekkenletsel, een gebroken rug en twee gebroken bovenbenen. De dienstdoende chirurg dirigeerde de uroloog, gynaecoloog en neuroloog, hakte zelf de knopen door en bleef van begin tot eind aanwezig. “Dit is het allermooiste wat er is.”
Het gaat niet om jezelf
Wordt hij ’s nachts uit bed gebeld voor een steekwond of een zwaar auto-ongeluk, dan klaagt hij niet, integendeel. “Daar gaat mijn hart sneller van kloppen.” Tijdens een spreekuur riep hij ooit enthousiast dat er een grote klapper binnenkwam; zijn assistent keek er vreemd van op. Dat ongemak snapt hij: wat voor de patiënt een drama is, is voor het team de kans om te laten zien wat het waard is.
Bij Heelkunde Friesland voelt hij zich op zijn plek: de organisatie geeft hem alle ruimte. Patiënten gaan makkelijk van Leeuwarden naar Sneek of Drachten, en elke locatie heeft een eigen specialisme. “Zo versterken we elkaar continu. Het gaat niet om jezelf, het gaat om de patiënt.”
De zorg piept en kraakt
Munzebrock wil niet op de stoel van de politiek gaan zitten, maar op de werkvloer ziet hij het systeem kraken. Twee ontwikkelingen komen daar samen. Aan de ene kant het personeelstekort: ziekenhuizen hebben nu al moeite om mensen aan te trekken. Aan de andere kant de vergrijzing, en de grijze golf moet nog op gang komen. Mensen wonen langer thuis en komen daardoor in slechtere toestand binnen, de spoedeisende hulp loopt vol en patiënten met een gebroken heup wachten weken op een revalidatieplek.
Er moeten drastische keuzes komen, vindt hij, ook over welke zorg niet meer hoeft. “Het is nu al zwaar, het wordt alleen nog maar zwaarder.” Toch noemt hij zijn vak fantastisch. Stoppen? Ondenkbaar. Wat hem drijft, is het opleiden van jonge specialisten en de kracht van de Friese ziekenhuizen, die patiënten onderling doorsturen naar wie het beste kan helpen. “Het gaat niet om jezelf, het gaat om de patiënt.”