Bij Heelkunde Friesland zet AI de zorg op zijn kop. Algemeen chirurg Martijn Möllers, werkzaam in Nij Smellinghe Drachten, vertelt hoe slimme technologie hem tijd teruggeeft. “Een uur extra typewerk per dag verdwijnt, dat is tijd voor de patiënt.”
Heelkunde Friesland
Heelkunde Friesland is de overkoepelende organisatie van chirurgen in de vier Friese ziekenhuizen, waaronder Nij Smellinghe in Drachten. Möllers is algemeen chirurg met specifieke aandacht voor buikwandaandoeningen, zoals buikwandbreuken, liesbreuken en buikwand- en liespijn. Daarnaast is er bij Heelkunde Friesland aandacht voor prehabilitatie, het programma ERAS (Enhanced Recovery After Surgery) en de menselijke kant van de zorg. Met die laatste kant heeft de nieuwe stap richting AI alles te maken.
Digitale collega in de spreekkamer
Heelkunde Friesland is betrokken bij OurMind, een AI-start-up van oud-orthopedisch chirurg Paul Koning en collega’s. Tien chirurgen investeerden zelf in het bedrijf, dat volledig door dokters wordt gefinancierd. Inmiddels is OurMind actief in zo’n veertien ziekenhuizen en veel huisartsenpraktijken. In Nij Smellinghe is de toepassing na een geslaagde pilot ziekenhuisbreed uitgerold. “Wij zien het echt als een digitale collega die met ons samenwerkt”, aldus Möllers. “Een kunstmatige assistent die werk van ons overneemt, zodat wij meer tijd hebben voor de patiënt en voor het werk waarvoor we zijn opgeleid.”
Speech-to-summary
De eerste toepassing is een speech-to-summary-applicatie. Een microfoon op de spreekkamertafel of de iPhone-microfoon luistert mee, en direct na het consult ligt er een medische samenvatting in het dossier. “Die neemt zelfs de vorm aan van jouw schrijfstijl”, vertelt de chirurg. Dit gebeurt nu nog met handmatige instructies schrijven maar het systeem leert straks door correcties mee te nemen. Het tijdvoordeel is nu al fors. Möllers heeft ongeveer een kwartier per nieuwe patiënt, met dertig contacten per dag. “Het niet hoeven typen scheelt enkele minuten per patiënt. Bij dertig contacten is dat een enorme tijdwinst, tijd die we weer kunnen steken in meer aandacht voor de patiënt die voor ons zit.”
Privacy geborgd
De ICT-afdeling van Nij Smellinghe heeft het systeem grondig onderzocht. “OurMind slaat samenvattingen niet op. Wij kopiëren ze nu nog en plakken die in ons ziekenhuisinformatiesysteem, op termijn wordt dat gekoppeld. Daarna worden de samenvattingen gewist, ook van de servers.” De AI-servers staan in Europa, niet in de Verenigde Staten. Een keerzijde is dat het systeem zo niet kan leren van duizenden samenvattingen. Anonimiseren biedt mogelijk een oplossing om dat in de toekomst alsnog mogelijk te maken.
Begrijpelijk voor de patiënt
De applicatie maakt naast een medisch verslag ook direct een samenvatting in begrijpelijke taal. “Die sturen we ook digitaal door naar de patiënt, of we vermelden beide versies in de brief naar de huisarts.” Eén van de cardiologen werkt al zo: eerst de medische tekst, dan dezelfde inhoud in normale mensentaal. “Patiënten zijn er super tevreden over.” Op termijn voorziet Möllers nog meer: een poli-voorbereiding waarbij AI de stapel ingescande dossiers uit andere ziekenhuizen voor de chirurg samenvat. “Daar ben ik vaak uren mee bezig aan de eettafel thuis. Dat gaat de volgende tijdwinst boeken.”
Werkplezier en vergrijzing
Möllers maakt zich geen zorgen dat AI zijn werk overneemt. Integendeel. “De zorgvraag neemt toe door de vergrijzing, terwijl er minder mensen in de zorg werken. We moeten meer doen met minder mensen.” De administratieve last is volgens hem een grote reden waarom het vak als zwaar wordt ervaren. “Het hart van zorgmedewerkers ligt bij de patiënten en bij het vak. Sinds ik hiermee werk, is mijn werkplezier significant toegenomen. Tijd die ik aan de patiënt kan besteden én aan mijn gezin. Die balans is tegenwoordig belangrijker dan ooit.” Structurele financiering vanuit de overheid is volgens de chirurg de volgende stap. “De kosten gaan voor de baten uit. Hier moet in geïnvesteerd worden.”