Bijna iedereen heeft er weleens last van: een stijve nek na een slechte nacht, een zeurende onderrug na een lange werkdag of een plotselinge pijnscheut bij een verkeerde beweging. Nek- en rugklachten komen veel voor en zijn een van de belangrijkste redenen om de huisarts te bezoeken. Maar wanneer gaan klachten vanzelf over, en wanneer is het verstandig om verder te laten kijken?
Neurochirurg drs. Ellen Mandl van Bergman Clinics in Heerenveen ziet dagelijks patiënten met dit soort vragen. “De meeste mensen die ik zie, zijn al doorverwezen omdat er een specifieke oorzaak wordt vermoed,” vertelt zij. “Vaak gaat het om een hernia in de nek of onderrug, of om een vernauwing van het wervelkanaal.”
Klachten die verder gaan dan pijn
De impact van nek- en rugklachten wordt volgens Mandl vaak onderschat. Het gaat niet alleen om pijn. Mensen merken dat dagelijkse activiteiten steeds moeilijker worden: zitten, lopen, autorijden of iets optillen. Dat heeft invloed op het hele functioneren.
Afwachten is soms verstandig
Toch is het niet zo dat klachten altijd direct behandeld moeten worden. “Bij een hernia herstelt ongeveer 70 tot 80 procent van de mensen binnen drie maanden vanzelf,” legt Mandl uit. “Afwachten is dan een bewuste en vaak verstandige keuze.”
Bij een wervelkanaalvernauwing zie je vaak dat mensen zich geleidelijk aanpassen. Ze lopen minder ver, stoppen met sporten of vermijden bepaalde bewegingen. Dat gaat zo langzaam dat ze zich niet altijd realiseren hoeveel ze hebben ingeleverd.
Wanneer moet je wél actie ondernemen?
Er zijn signalen waarbij het belangrijk is om snel een arts te raadplegen. Denk aan pijn die uitstraalt naar een arm of been, zeker in combinatie met tintelingen, gevoelloosheid of krachtsverlies. Ook problemen met plassen of ontlasting in combinatie met rugklachten vragen directe aandacht.
Duidelijkheid als eerste stap
“Maar ook zonder deze alarmsignalen kan het waardevol zijn om duidelijkheid te krijgen,” zegt Mandl. “Het merendeel van de nek- en rugklachten heeft geen operatie nodig.”
Bij Bergman Clinics in Heerenveen vindt de eerste beoordeling plaats, inclusief eventuele beeldvorming zoals een MRI. Alleen als een operatie de beste oplossing is, wordt het traject voortgezet in Naarden. Voor een groot deel van de patiënten blijft het traject in Heerenveen. “Van de mensen die ik zie, wordt uiteindelijk ongeveer 40 tot 50 procent geopereerd.”
Het juiste moment
Volgens Mandl zit de uitdaging vooral in timing. Sommige mensen wachten te lang, anderen denken juist dat een operatie de enige oplossing is. Een goede beoordeling helpt om die balans te vinden.