Laatst kocht ik bij een lokale winkel een paar ontzettend leuke oorbellen voor € 25. Ik rekende af met dat warme gevoel dat hoort bij lokaal kopen. Je kent het wel. Een beetje sympathie voor de ondernemer. Een beetje steun voor het MKB. Een beetje minder schuldgevoel richting de wereld. Thuis keek ik nog eens naar mijn aankoop en pakte Google Lens erbij. Misschien waren er wel meer kleuren. Of een bijpassende ketting. Google had verrassend nieuws voor me.
Binnen enkele seconden verschenen exact mijn oorbellen op het scherm. Niet ‘vergelijkbaar’. Niet ‘geïnspireerd op’. Gewoon dezelfde. Van Temu. Voor € 1,67. Ik weet niet precies wat ik voelde. Teleurstelling vooral. Alsof ik erachter kwam dat de kerstman niet bestaat, maar dan voor volwassenen.
Jarenlang heb ik thuis redelijk streng de hand gehouden aan online koopgedrag. Mijn dochter mocht niet zomaar bestellen bij Temu, AliExpress of vergelijkbare platforms. Niet vanwege de prijs. Maar vanwege de verhalen achter die prijzen. Massaproductie. Arbeidsomstandigheden. Milieubelasting. Het idee dat iets onmogelijk € 1,67 kan kosten zonder dat ergens iemand of iets daarvoor betaalt.
En nu bleek ik zelf over de schreef gegaan. Onbedoeld, want ik kocht bewust lokaal. Bij een ondernemer die huur betaalt, belasting afdraagt en zijn winkelstraat levendig houdt. Alleen had ik ondertussen wel bijna vijftien keer de Temu-prijs betaald. Dat wringt.
Niet omdat ik die € 25 niet kon missen. Maar omdat ik opeens niet meer wist waar ik precies voor betaald had. Marketinggoeroe Theodore Levitt stelde ooit dat mensen geen boormachine kopen, maar een gat in de muur. We kopen niet het product, maar de waarde die het oplevert. En daar begon mijn verwarring. Welke waarde had ik eigenlijk gekocht?
De oorbellen zelf niet. Die waren blijkbaar overal verkrijgbaar. Het modegevoel van de winkelier dan? De winkelervaring? Het gemak dat iemand anders voor mij door duizenden producten heeft gescrold om de leukste eruit te vissen? Misschien. Maar op het moment dat je ontdekt dat € 25 en € 1,67 exact hetzelfde product opleveren, wordt het lastig om die meerwaarde nog helder te zien. Sterker nog: het nodigt uit tot gedrag waarvan ik eigenlijk niet wil dat we het normaal gaan vinden.
Dat is misschien wel de echte uitdaging voor veel ondernemers. Niet concurreren op prijs. Dat gevecht is verloren voordat het begonnen is. Maar zichtbaar maken welke waarde zij toevoegen tussen fabriek en klant. Want als die waarde onzichtbaar wordt, resteert slechts een prijsvergelijking. En die win je zelden van Temu.
Intussen zit ik nog steeds met een dilemma. Moet ik het ondernemerschap bewonderen of mijn dochter alsnog toestemming geven om los te gaan op Temu? Of voortaan eerst Google Lens te raadplegen voordat ik iets koop?
Ik weet het eerlijk gezegd niet. Een paar oorbellen van € 25 leverde me uiteindelijk een veel grotere vraag op: Hoeveel is de beleving van lokaal kopen ons eigenlijk waard? En belangrijker nog: weten de ondernemers dat zelf?
Sandra Arkesteijn
is zelfstandig marketingprofessional.
www.linkedin.com/in/arkesteijn
