Dit jaar bestaat het Nieuwe Stads Weeshuis (NSW) in Leeuwarden 350 jaar. De jubilerende stichting
pakte afgelopen zondag (1 februari) flink uit met een feestelijke bijeenkomst in het Natuurmuseum
Fryslân. Hier werd aan de hand van een film, een jubileumboekje en diverse optredens en interviews s;l gestaan bij de historie, het heden en de toekomst van het Weeshuis. Het jubileumfeest was dus niet alleen een eerbetoon aan het verleden, maar ook een gebaar naar de toekomst, zo benadrukte voorziMer ArjeMe de Pree. “We bestaan 350 jaar en in al die eeuwen zijn er geweldige dingen gedaan. Eerst als opvanghuis voor wezen in Leeuwarden en later als fonds dat bijzondere projecten in de gemeente ondersteunt. Het valt ons echter op dat nog lang niet iedereen weet dat je bij ons financiële steun kunt aanvragen. Daarom zeggen we tegen scholen, s;ch;ngen en verenigingen: de kans is groot dat er financiële steun mogelijk is voor jullie goede ini;a;even. Kom maar op met je plannen.’”
De loca(e voor het event, waar ruim 200 betrokkenen bij elkaar kwamen, is geen toeval. In het
Natuurmuseum Fryslân was vroeger namelijk het Weeshuis ondergebracht. Honderden Leeuwarder
weeskinderen kregen er vanaf 1676 tot 1953 een veilig onderdak en een liefdevolle steun in de rug bij
opgroeien en volwassen worden. Zo werden zij voorbereid op een zelfstandig leven in de
maatschappij. Na de Tweede Wereldoorlog nam het aantal wezen sterk af en hield het Weeshuis op
te bestaan als opvanghuis. Maar in 1967 werd S(ch(ng Het Nieuwe Stads Weeshuis ac(ef. Deze
s(ch(ng beheert het vermogen van het vroegere Weeshuis. Met het jaarlijkse rendement op dit
vermogen steunt het NSW uiteenlopende projecten in de gemeente Leeuwarden.
Verleden, heden, toekomst
Tijdens de middag in het Natuurmuseum werd een klein maar fraai jubileumbekje overhandigd aan
burgemeester Sybrand Buma en de kinderburgemeester Yara Azahaf en loco kinderburgemeester
Nora Heeres doormiddel van een flitsende act van Saran(. In dit boekje wordt, net als in een nieuwe
film die in première ging, kort ingegaan op de historie, maar ook op de huidige werkwijze van het
NSW. Ook sprak presentator Eric Ennema (tevens bestuurslid bij het NSW) met oud-bewoners en met
schrijver Hotse Spanninga, die in 1988 het zogenaamde ‘Blauwe Boek’ schreef over de historie van
het Weeshuis. Oud bewoonster Pietje Goïnga vertelde over het soms strenge regime dat in het
Weeshuis werd gehanteerd. “Orde en tucht waren belangrijk en het was er soms ook heel erg koud.”
Ook diverse s(ch(ngen en verenigingen die de laatste jaren financiële steun hebben ontvangen van
het NSW vertelden over hun ervaringen. “Zonder het Weeshuis konden wij niet doen wat wij nu
doen”, zo stelde bijvoorbeeld Karin Smidt van Cambuur Verbindt. De projecten die worden gesteund zijn overigens zeer uiteenlopend van aard en velen ware ook(jdens de jubileummiddag van de par(j; van Weekendschool Baljée tot Cambuur Verbindt en van de Voedselbank en het Fries Straahes(val, tot kindercircus Saran(. Laatstgenoemde vertoonde ook enkele van hun kunsten en dat deed ook het Pasveerkorps.
Jeugd én meer
Zoals gezegd is het 350-jarige jubileum voor de S(ch(ng Het Nieuwe Stads Weeshuis óók een
belangrijk moment om samen met scholen, s(ch(ngen, verenigingen en buurthuizen naar de
toekomst te kijken. Arjeke de Pree: “Anno 2026 zijn er nog al(jd kinderen die een steuntje in de rug
kunnen gebruiken; soms omdat ze van huis uit niet de financiële mogelijkheden hebben om
ac(viteiten te ondernemen. Wij willen méér mogelijk maken, door het ondersteunen van de
algemene ontwikkeling van kinderen. Denk bijvoorbeeld aan de Weekendschool Baljée. Maar we
steunen dus óók sociaal-culturele evenementen zoals bijvoorbeeld het Fries Straahes(val en ook
sportac(viteiten. Met behulp van beleggingen en verhuur van landerijen halen we jaarlijks ongeveer
600.000 euro rendement op ons vermogen. En die inkomsten kunnen we jaarlijks terug laten vloeien
naar ini(a(even in de gemeente Leeuwarden. Dat mag iedereen weten!”
De film over 350 Jaar Het Nieuwe Stads Weeshuis is hier te zien:
